Buscar:  
Diccionarios:
Alarcón
Arenas
Bnf_361
Bnf_362
Bnf_362bis
Carochi
CF_INDEX
Clavijero
Cortés y Zedeño
Docs_México
Durán
Guerra
Mecayapan
Molina_1
Molina_2
Olmos_G
Olmos_V
Paredes
Rincón
Sahagún Escolio
Tezozomoc
Tzinacapan
Wimmer
Palabra: Palabra exacta  Inicio Cualquier parte
En: Náhuatl Grafía normalizada Traducción
Resultados

elimiqui 

Paleografía: elimiqui, ni
Grafía normalizada: elimiqui
Prefijo: ni
Tipo: v.i.
Traducción uno: coger sementera / cultivar / cultivar y labrar / labrar o cultivar / labrar y beneficiar / sembrar
Traducción dos: coger sementera / cultivar / cultivar y brar / brar o cultivar / brar y beneficiar / sembrar
Diccionario: Docs_México
Contexto:COGER SEMENTERA
§ Ylhuiloc yn testico cuix ica oncan otiquitac y Bernardino ma oncan elimiqui anozo ye toca anozo pisca quito yn testico ayc oniquitac zan mochipa yeuatl oniquitac yn Uitznauatl ya ysquich y nicmati yniquineltili yn itlatol quitlali ymachiyo. §
Fue preguntado este testigo si vido al dicho Bernardino cojer alguna sementera o sembrar o cultivar en las dichas tierras ; dixo que no mas de al dicho Pablo Huitznahu[a]tl y esto sabe y no mas y porque se le dé credito hizo aqui su señal.
(Información de Pablo Uitznauatl y sus testigos Pedro Tocuiltecatl, Agustín Tecpanecatl, Francisco Zouaylacatz y Pablo García, habitantes de Tolpetlac .[1558], [51])


CULTIVAR
§ Ylhuiloc yn testico cuix ica onca otiquitac yn Bernardino yn ineuan monamiqui yn Pablo yn ma onca elimiqui anozo toca quito yn testico ayc ma onca oniquitac ma za no niztlacatiz ynic quineltili yn itlatol quitlali ymachiyo. Lucas Garcia nispan mochiuh Feliciano de Niza. §
Fue preguntado si vido alguna vez al dicho Bernardino [que contiende con Pablo] cultivar o labrar o sembra[r] en las dichas tierras ; dixo que no, quel no quería decir mentira y porque se dé crédito [F. 250v] a lo que dicho tiene hizo aqui su señal. [Lucas Garcia. Se hizo Ante mí, Feliciano de Niza] E yo Pedro Moreno Cendejas ynterprete desta audiencia real lo trasunte por mandado del muy magnifico señor el doctor Brado y lo saque segun como en el original esta y asegun mi entender ba bien y fielmente sacado y asi lo juro a dios y a esta cruz y lo firmé de mi nonbre. Pedro Moreno Cendejas [rúbrica]
(Información de Pablo Uitznauatl y sus testigos Pedro Tocuiltecatl, Agustín Tecpanecatl, Francisco Zouaylacatz y Pablo García, habitantes de Tolpetlac .[1558], [54])


CULTIVAR Y LABRAR
§ Ylhuiloc yn testico tle ynic mocouh quito yn testico amo oquiteneuh yn tle inic mocouh ylhuiloc yn testico y ya matlacxiuitl y ya castolxiuitl ac quipiya yn tlali quito yn testico ca mochipa oncan niquita yn iyach yn Magdalenan ytoca Bernardino oncan elimiqui tlachiqui mochipa yeuatl quipiya yn tlali yuh ticmati ytlalcoual ya ysquich i nicmati ynic quineltili yn itlatol quitlali ymachiyo. §
Fue preguntado al dicho testigo que fue lo qué la dicha Madalena dio po[r] las dichas tierras dixo que no declaró lo que abia dado por las dichas tierras ; fuéle preguntado en cuyo poder y quien poseia aora diez y aora quince años las dichas tierras ; el dicho testigo dixo siempre y a la contina vide al hermano [mayor] de la dicha Madalena que se llama Bernardino cultibando y labrando las dichas y aprobechandose de los magueyes y poseyendolas a la contina el dicho Bernardino y se tiene noticia de como las dichas tierras son conpradas [tlalcoualli] y esto dixo que sabia y es la berdad y puso aqui su señal.
(Información de los testigos Miguel Díez, habitante de Tlocalpan, Pedro Cali de Tequixquipan, Martín Tochtli de Amaxac y Domingo Xochitl de Atenantitech. [1558], [30])


LABRAR O CULTIVAR
§ Auh yn oc uel teuanti za no yuiya mochipa cecexiuitl yn techtlaqueua yn Pablo y Uitznauatl ca mochipa quimopieliya ylhuiloc y testico yn axcan yn tlatoleua yn itoca Bernardino cuix ica otiquitac ma oncan elimiqui ma nozo ye tlachiqui quito yn testico ayc oniquitac za mochipa yeuatl yn Pablo oncan tiquita ya ysquich y nicmati ynic quineltili yn itlatol quitlali ymachiyo. §
Y asi nos a rogado a nosotros el dicho Pablo cada año y a tenido y poseido las dichas tierras. Fuéle preguntado al dicho testigo si a visto al dicho Bernardi[n]o alguna vez labrar o cultivar las dichas tierras o aprovecharse de los magueyes dixo que no le a bisto vez ninguna y esto es lo que sabe y no mas de al dicho Pablo Huitznahuatl, y aqui hizo su señal, [para confirmar su dicho].
(Información de Pablo Uitznauatl y sus testigos Pedro Tocuiltecatl, Agustín Tecpanecatl, Francisco Zouaylacatz y Pablo García, habitantes de Tolpetlac .[1558], [45])


LABRAR Y BENEFICIAR
§ Diego de Sanctiago chane Tolpan tlatlaniloc quenin quimati yn ipanpa tlali quito yn testico yn iquac ayamo tipeualo mochipa onca tiquimitaya y elimiquiya Yztactecuihcli yuan Nauatlato Milnauatl auh yn ascan mochipa yeuan quelimiqui yn icolhuan Marin Olin, Martin Yaotl yuan Ynes Marina mochipa oncan tiquimita yn elimiqui ini[qui]neltili yn itlatol quitlali ymach[iyo]. §
Testigo Diego de Santiago vecino del barrio de Tolpan ( no le tomaron juramento) y que lo que sabe es ques [sic] testigo a bisto [antes que fueremos conquistados a la continua alli veiamos que los labraba Yztactecuihtli y Nauatlato Milnauatl y ahora a la continua ellos las labran sus nietos los] dichos Martin Olin y Martin Yaol y (una yndia que se dice) Ynes (y otra que se dice) Maryna todos estos a bisto este testigo como an (poseydo la tierra sobre ques este pleyto y sienpre las an) labrado y beneficiado (sin contradicion alguna) y esto sabe [tachado : para el juramento que ha].
(Información tomada por Lucas García en Tolpan a Alonso Tlapixqui, habitante de Santa Inés, a Diego de Santiago y a Juan Tlapaltecatl, habitantes de Tolpan. Año 1558, [22])


SEMBRAR
§ Quimolhuili yn juez quenin ticmati yn ipanpa tlalli quito yn testico y nicmati ya cenpoualxiuh oncastoli ypan nauhxiuitl yn macoc y Nauatlatouatzin yn quipiyaya yn Nauatlatouatzin matlacxiuhtica yn oquipiyaya tlali auh in iquac omiqui y Nauatlatouatzin niman ya quipiya yn ipiltzin ytoca Coyotzitzilcatzin yn oquipiyaya tlalli macuilxiuhtica yn iquac omiqui Coyotzitzilcatzin nima ya quipiya yn tlalli yn ascan Martin Olin mochipa oncan tiquita elimiqui toca quipisca ynic uel nicmati notepanecapa mochipa oncan tlatequipanoua. §
Preguntole el juez ques lo que sabia cerca de las tierras dixo que lo que sabe es[un renglon roto]? [hace 39 años se las dieron a Nauatlatouatzin quien las tuvo 10 años y cuando murio Nauatlatouatzin] las tubo su hijo [llamado Coyotzitzilcatzin] y las tubo cinco años y despues que murio Coyotzitzilcatzin tiene las tierras Martin Olin porque lo ven alli de contino las siembra y coxe porque esto se y es ansi porque esta junto a las tierras myas con las suyas de contino los veo trabaxar alli.
(Información tomada por el juez de residencia Lucas García a Domingo Tlanauaua, habitante de Tecpantzinco, a Pedro Topancouatl, habitante de Moyotlan, a Alonso Tlapixqui habitante de Tecpantzinco. Año 1557, [18])

Fuente: 1551-95 Docs_México
Notas: Esp: la--


Entradas


elimiqui - En: 1547 Olmos_V ?    elimiqui - En: 1547 Olmos_V ?    elimiqui - En: 1551-95 Docs_México    elimiqui - En: 1551-95 Docs_México    elimiqui - En: 1551-95 Docs_México    elimiqui - En: 1571 Molina 1    elimiqui - En: 1571 Molina 2    elimiqui - En: 1571 Molina 2    elimiqui - En: 1580 CF Index    elimiqui - En: 1780 ? Bnf_361    elimiqui - En: 17?? Bnf_362    elimiqui - En: 17?? Bnf_362    elimiqui - En: 2004 Wimmer    

Paleografía


elimiqui , nic - En: 1551-95 Docs_México    Elimiqui, n - En: 1571 Molina 2    Elimiqui, n - En: 1780 ? Bnf_361    elimiqui, ni - En: 1551-95 Docs_México    elimiqui, nic - En: 1551-95 Docs_México    Melimiqui - En: 1571 Molina 2    n, elimiqui - En: 1571 Molina 1    neelemiqui - En: 1547 Olmos_V ?    neelemiqui - En: 1547 Olmos_V ?    tlaelemiquia - En: 17?? Bnf_362    

Traducciones


v.semi-transitif., labourer. - En: 2004 Wimmer    Labrar Tierra o cultivarla - En: 17?? Bnf_362    X-41 - En: 1580 CF Index    beneficiar - En: 1551-95 Docs_México    labrar o arar la tierra. pr: onelimic. - En: 1571 Molina 2    Cavar ô labrar la tierra - En: 1780 ? Bnf_361    coger sementera / cultivar / cultivar y labrar / labrar o cultivar / labrar y beneficiar / sembrar - En: 1551-95 Docs_México    cavar y beneficiar (la tierra) / labrar y cultivar - En: 1551-95 Docs_México    labrarse y ararse la tierra para sembrarla prete: omelimic. - En: 1571 Molina 2    cauar o labrar la tierra. - En: 1571 Molina 1    labrar la tierra - En: 1547 Olmos_V ?    labrar la tierra - En: 1547 Olmos_V ?    Cavar la tierra ô cultivarla - En: 17?? Bnf_362    

Textos en Temoa

28r 169

] tlatlatzcotoni in iiollo oltlaluitotoc tlatequipanoa tlaay çacamoa elimiqui tlaxiuhtlaça tlateuhchioa tlapopuxoa tlaixteca tlacuenteca tlacuecuenteca tlamolonia tlaxotla tlaxoxotla tlaquaxochquetza tlaquaquaxochquetza xopançacamoa tlaxopanchioa tlãtiana tlacuemitaca tlatacaxtlalia toca tlapotzallalia atoca quauhtoca tlapixoa hetlaça tlatzotzopitza tlatzotzoputza tlatacaxtlaloa tlatlaluia tlaxilotlapana tlacincuecuextlaça ohoapuztequi oacui xilotzaiana cacamatzaiana tlaãquetzaltia tlacotzana miiaoacui elocui tlacinpotztequi pixca tlaxipeoa tlazoaiotlaca ochoa tlaochoa tlaochollalia mocincozcatia tlaçaca tlacuezcomatema tlapixoa tlachaiaoa tlaxioania [fol v ) tlatequi tlapuztequi tlacotona tlauitequi tlaquequeça tlaacana tlahecaquetza tlahecamotla ¶ In amo qualli tlalchiuhqui tlaquelmatini tlaquelchioani tlatëmatini aontlaecoani tlatziuhqui quitenmatqui iollo tlaueliloc tlaueliloc tëtecuinpul tëtëtlapul xoxolopul aompa heëoa millacatl tequimillacatl xixicui tlaquani tequitlani tzotzoca tlãtlametl motzol atlaixcauhquj amo cotontlani auel in macequi ië uel in me tlatziui tlatziuhcaoa tlaquelmati tlaquehecoa tlaquelchioa